Sólheimajökull

Sólheimajökull to lodowiec wypływowy o długości 11 kilometrów i szerokości od jednego do dwóch kilometrów, spływający z południowo-zachodniej części pokrywającej go czapy lodowej. Rozpoczyna się na wysokości około 1 350 metrów nad poziomem morza i biegnie w dół doliny aż do swojego czoła. Większa jego część leży poniżej granicy, gdzie śnieg zimowy utrzymuje się dłużej niż letnie topnienie, dlatego też jest zasilany lodem spływającym z wyższych partii.

To sprawia, że lodowiec ten szybko reaguje na zmiany klimatu. W latach 1930–1969 czoło lodowca cofnęło się o około 977 metrów. Następnie, w wyniku okresu chłodniejszego, do 1995 roku przesunęło się ono do przodu o około 495 metrów, a grubość lodu wzrosła o około 100 metrów. Od tego czasu lodowiec ponownie się cofa. W 2010 roku czoło lodowca znajdowało się około kilometra wyżej w dolinie niż w 1930 roku, a grubość lodu wynosiła od 120 do 150 metrów mniej niż w 1960 roku. Jeśli cofanie się lodowca będzie postępować, może on całkowicie zniknąć w ciągu najbliższych 100–200 lat.

Laguna przed lodowcem ma już 60 metrów głębokości i w nadchodzących dziesięcioleciach może osiągnąć długość czterech kilometrów, jeśli cofanie się lodowca będzie postępować. Uczniowie z lokalnej szkoły co roku dokonują pomiarów GPS czoła lodowca, aby śledzić zachodzące zmiany. Lodowiec znajduje się na terenie Globalnego Geoparku UNESCO.

Wędrówka rozpoczyna się pieszo z parkingu, wzdłuż oznakowanego szlaku w kierunku lodu. Przed wejściem na lodowiec przewodnik wyposaża Państwa w raki i kask, zazwyczaj wraz z uprzężą i czekanem, oraz pokazuje, jak poruszać się w tym sprzęcie. Większość czasu spędza się na powolnym przemieszczaniu się po nierównym lodzie, podczas gdy przewodnik wybiera bezpieczną trasę.

Lodowce islandzkie są umiarkowane, co oznacza, że lód znajduje się w temperaturze topnienia, a woda przepływa przez niego i pod nim. W górnej warstwie lodu o grubości od 20 do 30 metrów powstają szczeliny zwane crevasse’ami, gdy lodowiec przemieszcza się po nierównym podłożu. W pobliżu czoła lodowca gruz skalny i popiół wulkaniczny gromadzą się w grubych czarnych pasmach, dlatego dolna część lodowca wygląda na poprzecinaną szarymi i czarnymi smugami, a nie na czysto białą.

Krawędź lodowca zmienia się dynamicznie. Obok języka lodowca utworzyła się druga laguna, grzbiet lodowy, który niegdyś służył do dotarcia do lodowca, stał się cieńszy, a ze zboczy Jökulhaus nad południowo-wschodnim podejściem mogą spadać skały. Przewodnicy dostosowują trasę w miarę przemieszczania się lodu i mogą zmienić lub odwołać wycieczkę w dniu jej planowanego odbycia, jeśli nie będzie ona bezpieczna.

Należy założyć ubrania warstwowe, wykonane z wełny lub materiałów syntetycznych zamiast bawełny, a także wiatroszczelną i wodoodporną warstwę wierzchnią, rękawiczki oraz ciepłą czapkę. Do raków niezbędne są solidne, wodoodporne buty; niektórzy organizatorzy wypożyczają je lub udostępniają na wynajem, dlatego prosimy o sprawdzenie oferty każdego z nich.

W przypadku lodowca Sólheimajökull warunki panujące w danym dniu mają większe znaczenie niż te z całego miesiąca. Lodowce przemieszczają się szybciej latem, kiedy pod lodem przepływa więcej wody z topnienia, a powierzchnia lodowca i droga do niego mogą wyglądać inaczej z tygodnia na tydzień.

Pogoda na Islandii może się szybko zmienić, a na lodowcu warunki mogą być trudniejsze niż w innych odległych rejonach. Łączne działanie wiatru, deszczu i zimna łatwo jest nie docenić, a hipotermia stanowi realne zagrożenie nawet latem, dlatego należy ubrać się tak, jakby pogoda miała być gorsza niż przewiduje prognoza.

Jeśli zwiedzają Państwo południowe wybrzeże, wędrówka po lodowcu doskonale wpisuje się w plan dnia, który obejmuje również wodospad Skógafoss na zachodzie oraz czarne plaże w pobliżu Vík na wschodzie. Proszę zarezerwować czas, który uwzględnia dojazd samochodem oraz spacer z parkingu.